Bóng đá Campuchia đang nói nhiều hơn về World Cup, và lần này không chỉ dừng ở… khẩu hiệu.
Tại Đại hội Liên đoàn bóng đá Campuchia (FFC) hồi tháng 2, Chủ tịch Sao Sokha thẳng thắn đặt mục tiêu giành vé dự ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh. Một tuyên bố đủ khiến nhiều người bất ngờ, bởi với mặt bằng hiện tại, đó vẫn là giấc mơ khá xa.
Tuy vậy, Campuchia không nói suông. Họ vạch ra lộ trình rõ ràng theo từng giai đoạn. Từ nay đến 2030, mục tiêu là chen chân vào nhóm bán kết các giải Đông Nam Á. Giai đoạn 2031–2035 hướng đến Asian Cup. Xa hơn, từ 2042 đến 2046, họ mới dồn toàn lực cho World Cup. Thông điệp được nhắc đi nhắc lại là “Xây dựng tương lai từng bước một”.
Thực tế, tham vọng này đã được nuôi dưỡng từ nhiều năm trước. Sân vận động Morodok Techo với sức chứa 60.000 chỗ, chi phí xây dựng khoảng 160 triệu USD, là ví dụ rõ nhất. Cơ sở vật chất được đầu tư bài bản, nhưng ai cũng hiểu, bóng đá không thể chỉ dựa vào sân đẹp.
Muốn tiến xa, Campuchia vẫn còn rất nhiều việc phải làm, từ đào tạo trẻ, hệ thống thi đấu, cho tới chất lượng giải vô địch quốc gia. Đây cũng là bài toán mà Việt Nam, Thái Lan hay Indonesia đã theo đuổi suốt nhiều năm, nhưng đến nay vẫn chưa thể chạm tay vào World Cup.
Trong bối cảnh đó, khu vực Đông Nam Á xuất hiện xu hướng “đi nhanh” bằng cầu thủ nhập tịch. Indonesia là ví dụ rõ ràng nhất khi sử dụng hàng loạt cầu thủ gốc châu Âu, chủ yếu từ Hà Lan. Nhờ vậy, họ tiến rất sâu ở vòng loại World Cup 2026. Nhưng ngay cả Indonesia cũng đang đối mặt bài toán kế thừa, khi nhiều cầu thủ trụ cột sẽ lớn tuổi vào kỳ World Cup tiếp theo.
Việt Nam cũng đã bước vào con đường này với Xuân Son và Hoàng Hên, và hiệu quả bước đầu là chức vô địch AFF Cup 2024. Thái Lan duy trì lực lượng cầu thủ con lai, còn Malaysia từng “đốt cháy giai đoạn” nhưng phải trả giá vì sai phạm trong hồ sơ nhập tịch.
Campuchia hiểu họ không thể đứng ngoài cuộc. Chỉ trong khoảng một năm trở lại đây, đội tuyển này đẩy mạnh nhập tịch với tốc độ khá nhanh. Danh sách có thể lên tới gần chục cái tên như Takaki Ose, Yudai Ogawa, Faeez Khan, Nick Taylor, Andreas Nieto, Abdel Coulibaly, Privat Mbarga hay Alisher Mirzaev.
Phần lớn trong số này là cầu thủ gốc nước ngoài, đã thi đấu tại Campuchia đủ thời gian để hợp thức hóa việc khoác áo đội tuyển. Đây gần như là lựa chọn bắt buộc nếu muốn rút ngắn khoảng cách.
Dù chưa tạo ra bước nhảy vọt, Campuchia cũng cho thấy sự tiến bộ nhất định. Ở AFF Cup 2024, họ cầm hòa Malaysia, thua sát nút Thái Lan 2-3. Gần đây, đội bóng này cũng gây khó cho Việt Nam, Tajikistan và có trận hòa trước Hong Kong.
Song song với đội tuyển, giải quốc nội cũng được đầu tư mạnh hơn. Hai CLB Phnom Penh Crown và Svay Rieng nhận được dòng tiền đáng kể, thu hút nhiều ngoại binh và cũng là nguồn cung cầu thủ nhập tịch chủ yếu cho đội tuyển.
Ở đấu trường châu Á, họ bắt đầu để lại dấu ấn. Phnom Penh Crown từng vào bán kết khu vực Đông Nam Á tại AFC Cup, còn Svay Rieng thậm chí đã vào chung kết rồi bán kết ở sân chơi cấp châu lục. Dù vậy, đây mới chỉ là những tín hiệu ban đầu.
Vấn đề của Campuchia vẫn khá rõ. Chất lượng cầu thủ nhập tịch chưa thực sự cao, phần lớn không trụ được ở các giải đấu mạnh trước khi tìm đến Campuchia. Nhìn vào AFF Cup, có thể thấy họ giúp đội tuyển cải thiện phần nào, nhưng chưa đủ để tạo khác biệt lớn.
Bên cạnh đó, bóng đá trẻ vẫn là điểm yếu. Trước đây, FFC từng mời các chuyên gia Nhật Bản, trong đó có Keisuke Honda, để xây dựng hệ thống, nhưng dự án này không đi đến kết quả như kỳ vọng. Các đội trẻ Campuchia thường lép vế rõ rệt trước Việt Nam, Thái Lan hay Indonesia.
Tóm lại, Campuchia đang đi những bước đầu tiên trên con đường dài hướng đến World Cup. Họ có tham vọng, có đầu tư, có cả sự thay đổi về cách làm. Nhưng khoảng cách với nhóm đầu khu vực vẫn còn, chưa nói đến chuyện vươn ra châu lục. Con đường phía trước chắc chắn không ngắn, và những gì họ làm lúc này mới chỉ là phần mở đầu.
