Việc 13 cầu thủ U19 bị Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) xử phạt vì thi đấu tiêu cực không chỉ gây chấn động dư luận, mà còn phơi bày thực trạng làm bóng đá kiểu “ăn xổi” ở nhiều CLB trẻ, nơi công tác quản lý cầu thủ và huấn luyện viên bị buông lỏng.
Ban Kỷ luật VFF đã ra quyết định phạt tiền và cấm thi đấu 13 cầu thủ trẻ liên quan đến hành vi thi đấu tiêu cực tại vòng loại Giải U19 quốc gia 2025–2026. Dù gây bất ngờ, đây được xem là hệ quả tất yếu của cách tổ chức và vận hành mang tính chắp vá ở không ít trung tâm bóng đá, CLB bán chuyên hiện nay.
Đáng chú ý, các đội bóng có cầu thủ bị kỷ luật phần lớn đều là những cái tên mới xuất hiện ở các giải do VFF tổ chức trong vài năm gần đây. Đây không phải những lò đào tạo trẻ có truyền thống, mà chủ yếu là các đội bóng được “gom quân” từ nhiều nguồn khác nhau để tham dự giải trẻ quốc gia hoặc giải bán chuyên, phục vụ niềm đam mê của các ông bầu bóng đá phong trào.
U19 Bê Tông 26, đội có tới 5 cầu thủ bị kỷ luật, thực chất là U19 Tây Nguyên Gia Lai – đội bóng từng bị VFF cảnh cáo hồi tháng 2-2025. Khi đó, HLV Nguyễn Minh Hải cũng bị cấm tham gia các hoạt động của VFF trong vòng một năm.
Trước đó, Tây Nguyên Gia Lai từng bị yêu cầu giải trình do nghi ngờ thi đấu tiêu cực tại Giải hạng nhì 2024, sau hai thất bại nặng nề 0-4 trước Đắk Lắk và 0-5 trước Kon Tum. Đội bóng này tiếp quản suất hạng nhì của Gama Vĩnh Phúc, đổi tên và mượn hàng loạt cầu thủ từ nhiều nơi để tham dự giải.
Với một tập thể được chuyển giao và chắp vá lực lượng như vậy, công tác quản lý cầu thủ vốn đã phức tạp. Việc các cầu thủ và HLV liên tục bị đặt dấu hỏi về chuyên môn, đạo đức thi đấu rồi nhanh chóng bị Ban Kỷ luật VFF xử phạt đã phản ánh rõ những bất cập tồn tại.
Ngoài 5 cầu thủ của U19 Bê Tông 26, Ban Kỷ luật VFF còn xử phạt 8 cầu thủ khác thuộc ba đội U19 Hoài Đức, U19 Luxury Hạ Long và U19 Trung tâm bóng đá Đào Hà.
U19 Hoài Đức được thành lập vào tháng 10-2024, chủ yếu mượn cầu thủ để tham dự Giải hạng ba 2024. Ngay trong mùa giải đầu tiên, đội đã giành quyền thăng hạng lên chơi tại Giải hạng nhì 2025. Tuy nhiên, tiêu cực đã xuất hiện khi Hoài Đức tham dự vòng loại Giải U19 quốc gia 2025–2026 lần thứ hai, với 5 cầu thủ bị kỷ luật.
Trong khi đó, Luxury Hạ Long và Trung tâm bóng đá Đào Hà đã tham gia các giải U19 quốc gia, hạng nhì và hạng ba trong nhiều năm, với mục tiêu tạo sân chơi cho cầu thủ trẻ. Thế nhưng, những dấu hiệu tiêu cực lại nảy sinh từ chính ban huấn luyện, rồi lan sang cầu thủ trong khoảng hai năm trở lại đây.
Điểm đáng mừng là cả 13 cầu thủ bị kỷ luật không thuộc các lò đào tạo trẻ danh tiếng của bóng đá Việt Nam. Dẫu vậy, việc tiêu cực liên tiếp xảy ra trong cùng một giải đấu trẻ, tập trung ở các đội bóng mới thành lập, đang đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác quản lý của VFF.
Mở rộng nền tảng bóng đá phong trào để tạo nguồn cho bóng đá chuyên nghiệp là hướng đi cần thiết. Tuy nhiên, khi tiêu cực có xu hướng xuất hiện ở những đội bóng thiếu truyền thống, đặc biệt tại giải U19 – nơi nhiều cầu thủ đã qua tuổi đào tạo, cơ hội phát triển không còn nhiều – thì nguy cơ sai lệch là điều khó tránh khỏi.
Trong bối cảnh thu nhập thấp, giải đấu ít được quan tâm và tương lai mờ mịt, tiêu cực dễ trở thành “lối thoát” cho một bộ phận cầu thủ và HLV, nếu công tác quản lý, giám sát không được siết chặt kịp thời.
