Sau thất bại 1-3 trước tuyển Việt Nam ở vòng loại Asian Cup 2027, bóng đá Malaysia lại đối diện câu hỏi quen thuộc: làm sao để bắt kịp đối thủ trong khu vực? Nhưng thay vì thúc đẩy làn sóng nhập tịch, tờ New Straits Times lại đưa ra góc nhìn khá khác.
Trong bài bình luận, tác giả Ajitpal Singh cho rằng Malaysia đang đi chệch hướng khi quá phụ thuộc vào những giải pháp ngắn hạn. Trận thua trên sân Thiên Trường, nơi tiền đạo nhập tịch Nguyễn Xuân Son lập cú đúp, khiến nhiều CĐV kêu gọi “tìm thêm cầu thủ nhập tịch để đánh bại Việt Nam”. Nhưng Ajitpal phản biện thẳng: “Sau tất cả những gì đã xảy ra, bóng đá Malaysia phải rút ra những bài học từ sai lầm. Có phải chúng ta đã đi chệch hướng hoàn toàn?”
Theo ông, vấn đề không nằm ở việc thiếu cầu thủ, mà là cách làm bóng đá. Những lùm xùm gần đây, đặc biệt vụ 7 cầu thủ bị phát hiện gian lận giấy tờ và khiến đội tuyển bị xử thua hàng loạt, đáng ra phải là hồi chuông cảnh báo. “Tuy nhiên, chúng ta vẫn đang sa đà vào con đường tắt này”.
Thực tế, ngay cả khi không tính nhóm cầu thủ bị cấm, Malaysia vẫn sử dụng rất nhiều cái tên sinh ra và lớn lên ở nước ngoài. Trong trận gặp Việt Nam, họ đăng ký tới 13 cầu thủ kiểu này, gồm cả con lai lẫn nhập tịch thuần. Điều đó khiến Ajitpal đặt câu hỏi: “Bóng đá Malaysia nên tránh xa rắc rối đó. Thay vì sửa chữa hệ thống, họ vẫn coi nhập khẩu cầu thủ là giải pháp”. Thậm chí, ông còn đưa ra nhận định khá gắt: “Malaysia không cần nhập tịch cầu thủ, mà cần nhập tịch chính những người làm bóng đá”.
Quan điểm này đi ngược với cách làm của một số đội trong khu vực, trong đó có Việt Nam – nơi những cái tên như Xuân Son hay Hoàng Hên đang tạo ra khác biệt. Tuy nhiên, Ajitpal chỉ ra một điểm khác: nhiều cầu thủ Malaysia dù có dòng máu nước này nhưng lại không thể giao tiếp bằng tiếng bản địa, thậm chí không thuộc quốc ca, điều này khiến bản sắc đội tuyển trở nên mờ nhạt.
Ông không ngại dùng những từ ngữ mạnh: “Hãy thẳng thắn. Sự ám ảnh với các giải pháp nhanh này bộc lộ sự lười biếng”. Và theo ông, bóng đá Malaysia cần quay lại những giá trị cốt lõi: đào tạo trẻ, xây dựng hệ thống và kiên nhẫn.
Để làm rõ quan điểm, bài viết lấy ví dụ từ Nhật Bản và Hàn Quốc – những nền bóng đá chọn con đường dài hơi, bắt đầu từ trường học, cộng đồng cho đến các học viện. “Kết quả không đến ngay lập tức, nhưng rồi cũng đến”. Nhật Bản, theo ông, đã biến hạn chế thể hình thành lợi thế kỹ thuật, tạo ra những cầu thủ có nền tảng chiến thuật tốt và không e ngại đối thủ lớn.
Trong khi đó, Malaysia vẫn đang loay hoay tìm bản sắc, dù đã đầu tư không ít cho chương trình phát triển bóng đá quốc gia NFDP. Câu hỏi mà Ajitpal đặt ra khá thẳng: “Những cầu thủ đẳng cấp thế giới ở đâu?”
Ông thừa nhận câu trả lời lúc này là chưa có, nhưng điều đó không có nghĩa phải nóng vội. Ngay cả những lò đào tạo danh tiếng như Benfica hay Ajax, tỷ lệ cầu thủ trẻ lên đội một cũng không cao, và số vươn tầm ngôi sao chỉ chiếm phần rất nhỏ. “Đó là bản chất của phát triển, cần một cuộc chơi dài hạn, không phải đường tắt”.
Từ đó, ông đề xuất các CLB Malaysia cần đầu tư nghiêm túc hơn cho đào tạo trẻ, thay vì phụ thuộc vào ngoại binh hay cầu thủ nhập tịch. Theo ông, chính sự “nhiễu loạn” về nhân sự hiện tại đang khiến chất lượng giải đấu không được cải thiện như kỳ vọng.
Dù vậy, Ajitpal cũng không phủ nhận hoàn toàn vai trò của nhập tịch: “Nhập tịch không xấu. Nếu dùng đúng cách, nó có thể nâng chuẩn và tạo cạnh tranh lành mạnh”. Vấn đề, theo ông, là Malaysia đang dần lệ thuộc vào nó.
Ông kết lại bằng một nhận định đáng suy ngẫm: “Vấn đề không phải ở năng lực cầu thủ, mà là thất bại của hệ thống”.
Phía trước, Malaysia và Việt Nam sẽ còn gặp lại ở ASEAN Cup 2026. Nhưng rõ ràng, nếu không thay đổi cách làm, khoảng cách giữa hai đội có lẽ vẫn sẽ là câu chuyện dài chưa có lời giải.
