World Cup 2026 không chỉ gây chú ý bởi lần đầu tiên có tới 48 đội tuyển tham dự, mà còn đánh dấu một loạt thay đổi đáng kể trong luật thi đấu. FIFA cùng Hội đồng Luật bóng đá quốc tế (IFAB) kỳ vọng những điều chỉnh này sẽ giúp trận đấu diễn ra nhanh hơn, minh bạch hơn và hạn chế các hành vi tiêu cực trên sân.
VAR được trao thêm quyền hạn
Tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh năm nay, VAR sẽ có phạm vi can thiệp rộng hơn trước. Công nghệ này được phép hỗ trợ trọng tài trong những trường hợp rút nhầm thẻ vàng thứ hai, nhận diện sai cầu thủ phạm lỗi hoặc đưa ra quyết định phạt góc thiếu chính xác.
Ngoài ra, VAR cũng có thể xem xét các lỗi xảy ra trước khi bóng được đưa trở lại cuộc chơi trong những tình huống cố định. Nếu phát hiện sai sót rõ ràng, tổ VAR sẽ đề nghị trọng tài xem lại màn hình để đưa ra quyết định cuối cùng.
Tuy nhiên, FIFA nhấn mạnh việc kiểm tra các tình huống phạt góc chỉ được thực hiện khi có sai lầm rõ ràng và không được làm gián đoạn trận đấu quá lâu. Với thẻ vàng thứ hai, VAR chỉ có quyền sửa lỗi nếu trọng tài rút nhầm thẻ, chứ không được đề xuất một thẻ vàng mới.
Che miệng khi tranh cãi có thể nhận thẻ đỏ
Một trong những quy định gây nhiều chú ý nhất liên quan đến hành vi che miệng trong lúc đối đầu với đối thủ. Theo IFAB, việc dùng tay, cánh tay hoặc áo để che miệng có thể khiến cơ quan chức năng khó xác minh nội dung trao đổi, đặc biệt ở các vụ việc liên quan đến xúc phạm hay phân biệt đối xử.
Vì vậy, cầu thủ thực hiện hành vi này trong những tình huống căng thẳng có thể bị truất quyền thi đấu trực tiếp. Dù vậy, những cuộc trao đổi thông thường giữa đồng đội hoặc không mang tính đối đầu sẽ không bị xử phạt.
Bỏ sân phản đối trọng tài có thể bị đuổi
Luật mới cũng siết chặt các hành vi phản ứng cực đoan với quyết định của trọng tài. Nếu một cầu thủ tự ý rời sân nhằm phản đối và làm gián đoạn trận đấu, anh ta có thể bị đuổi khỏi sân.
Trong trường hợp có sự kích động từ ban huấn luyện hoặc quan chức đội bóng, những cá nhân liên quan cũng sẽ phải nhận án phạt tương ứng.
Quy định thay người nghiêm ngặt hơn
Một thay đổi khác hướng đến việc chống câu giờ là quy định cầu thủ bị thay ra chỉ có tối đa 10 giây để rời sân kể từ khi bảng điện tử được giơ lên.
Nếu cầu thủ cố tình kéo dài thời gian, người vào thay sẽ chưa được phép tham gia thi đấu ngay. Đội bóng khi đó có thể phải chơi thiếu người cho tới lần bóng chết tiếp theo sau ít nhất một phút.
Luật này từng tạo ảnh hưởng trực tiếp trong trận giao hữu giữa Nhật Bản và Iceland hồi cuối tháng 5. Khi một cầu thủ Iceland rời sân quá chậm, người thay thế buộc phải đứng ngoài sân thêm hơn một phút. Trong quãng thời gian đó, Nhật Bản tận dụng lợi thế quân số để ghi bàn quyết định.
Đếm ngược 5 giây để chống câu giờ
FIFA cũng triển khai cơ chế đếm ngược 5 giây ở các tình huống ném biên và phạt góc. Trọng tài sẽ ra hiệu bằng tay để bắt đầu tính thời gian.
Nếu đội thực hiện không đưa bóng trở lại cuộc chơi trước khi hết thời hạn, quyền kiểm soát bóng sẽ được chuyển cho đối phương. Với ném biên, đội còn lại sẽ được hưởng ném biên. Trong trường hợp chậm thực hiện quả phát bóng, đối thủ thậm chí sẽ được hưởng một quả phạt góc.
Cầu thủ chấn thương phải rời sân tối thiểu một phút
Một điểm mới đáng chú ý khác là những cầu thủ cần chăm sóc y tế sẽ phải ra ngoài sân ít nhất một phút trước khi được phép trở lại thi đấu.
Quy định này không áp dụng cho thủ môn, các trường hợp chấn thương vùng đầu, nghi ngờ chấn động não, va chạm nghiêm trọng hoặc cầu thủ chuẩn bị thực hiện phạt đền.
FIFA hy vọng thay đổi này sẽ hạn chế tình trạng cầu thủ nằm sân quá lâu để làm giảm nhịp độ trận đấu. Dù vậy, nhiều đội bóng lo ngại việc phải thi đấu thiếu người trong một phút có thể khiến họ rơi vào thế bất lợi.
Siết chặt các chiêu trò kéo dài thời gian
Một mục tiêu khác của FIFA là ngăn chặn việc các đội lợi dụng tình huống cầu thủ chấn thương để tranh thủ nhận chỉ đạo chiến thuật.
Trưởng ban trọng tài FIFA, ông Pierluigi Collina, cho biết ban tổ chức sẽ không cho phép cả đội kéo ra khu kỹ thuật chỉ vì có một cầu thủ đang được chăm sóc trên sân.
Theo ông, chấn thương là điều không thể tránh khỏi trong bóng đá, nhưng không nên trở thành cái cớ để các đội tranh thủ hội ý giữa trận.
Mỗi hiệp sẽ có quãng nghỉ bù nước bắt buộc
Một thay đổi đáng chú ý cuối cùng là việc áp dụng quãng nghỉ bù nước ở tất cả các trận đấu, bất kể điều kiện thời tiết.
Theo kế hoạch, trọng tài sẽ tạm dừng trận đấu ở phút 22 của mỗi hiệp để các cầu thủ bổ sung nước và hồi phục thể lực. Mỗi lần nghỉ kéo dài 3 phút và được áp dụng bắt buộc trong toàn bộ 104 trận đấu của giải.
Điều đó đồng nghĩa các trận đấu tại World Cup 2026 trên thực tế sẽ được chia thành bốn giai đoạn thay vì hai hiệp truyền thống. FIFA tin rằng đây là giải pháp cần thiết nhằm bảo vệ sức khỏe cầu thủ trong lịch thi đấu dày đặc và điều kiện khí hậu đa dạng tại Bắc Mỹ.
