UEFA đang chuẩn bị cho một cuộc cải tổ có thể xem là lớn nhất của bóng đá đội tuyển châu Âu trong nhiều năm trở lại đây. Từ vòng loại World Cup, EURO cho tới Nations League, tất cả nhiều khả năng sẽ được vận hành theo mô hình tương tự Champions League hiện tại.
Bóng đá cấp đội tuyển vốn từ lâu bị chê thiếu sức hút ở các đợt FIFA Days. Không ít trận đấu diễn ra theo kiểu “đá cho xong”, chênh lệch trình độ quá lớn và thiếu cảm giác cạnh tranh thực sự. UEFA hiểu rằng nếu muốn giữ khán giả trước màn hình, họ cần thay đổi cách tổ chức thay vì tiếp tục mô hình cũ đã bắt đầu bão hòa.
Theo kế hoạch mới, từ mùa giải 2028/29, các giải đấu đội tuyển quốc gia của UEFA sẽ không còn thi đấu vòng bảng sân nhà – sân khách với cùng một nhóm đối thủ cố định. Thay vào đó, các đội sẽ gặp nhiều đối thủ khác nhau và chỉ đối đầu một lần trên sân nhà hoặc sân khách, tương tự hệ thống league phase đang được áp dụng ở Champions League.
Điều UEFA hướng tới không chỉ là việc làm mới lịch thi đấu. Họ muốn biến mỗi đợt tập trung đội tuyển thành những tuần lễ thực sự đáng xem, nơi các trận cầu lớn xuất hiện thường xuyên hơn thay vì cảnh những ông lớn dễ dàng nghiền nát các đội yếu rồi sớm định đoạt tấm vé đi tiếp.
Những năm gần đây, UEFA nhận thấy Champions League tạo hiệu ứng rất mạnh cả về truyền thông lẫn thương mại sau khi đổi sang thể thức mới. Chính vì vậy, họ bắt đầu mang tư duy đó sang bóng đá đội tuyển quốc gia. Ý tưởng khá rõ ràng: tăng số lượng đối thủ khác nhau, tăng tính bất ngờ và khiến các đội mạnh phải đối mặt nhiều thử thách hơn ngay từ đầu.
Một điểm khác cũng được UEFA tính tới là cơ hội cho các đội tuyển nhỏ. Hệ thống phân hạng và play-off mới được cho là sẽ mở ra nhiều cửa đi tiếp hơn, thay vì để các đội yếu gần như hết hy vọng ngay sau vài lượt trận đầu tiên. Nations League nhờ vậy cũng có thể thoát khỏi hình ảnh của một giải đấu phụ từng bị xem là thiếu ý nghĩa khi mới ra đời.
Tuy nhiên, thay đổi nào cũng đi kèm tranh luận. Lịch thi đấu bóng đá hiện tại vốn đã kín đặc, đặc biệt với các cầu thủ chơi cho những CLB lớn. Việc UEFA tiếp tục tăng tính cạnh tranh ở cấp đội tuyển khiến nỗi lo quá tải ngày càng lớn hơn. Đây là vấn đề mà giới cầu thủ và các HLV đã nhiều lần lên tiếng trong vài năm gần đây.
Ngoài ra, bóng đá đội tuyển luôn có sức hút riêng nhờ những màn đối đầu quen thuộc kéo dài qua nhiều thế hệ. Khi thể thức liên tục thay đổi, người hâm mộ chắc chắn sẽ cần thời gian để làm quen. Nhưng có một điều khá rõ: UEFA không còn muốn bóng đá quốc tế chỉ tồn tại như phần “ngắt quãng” giữa mùa giải CLB nữa.
Sau khi chứng kiến Champions League trở thành cỗ máy thương mại và truyền thông hàng đầu của bóng đá châu Âu, UEFA giờ đây muốn mang chính công thức đó áp dụng cho sân chơi đội tuyển quốc gia.
